PANEL: Birinci Basamak için Nadir Hastalıklara Yaklaşım

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde, İnsan ve Toplum Sağlığı dersi kapsamında “Birinci Basamak İçin Nadir Hastalıklara Yaklaşım” başlıklı panel 09 Şubat 2026 tarihinde düzenlendi.

Nadir hastalıklar tek tek ele alındığında seyrek görülen hastalıklar olarak tanımlansa da, Spinal Musküler Atrofi (SMA), fenilketonüri, konjenital hipotiroidi ve çocukluk çağı kanserleri gibi örnekler birlikte düşünüldüğünde toplumda azımsanmayacak bir sıklığa sahip oldukları görülmektedir. Avrupa’da kabul edilen tanıma göre nadir hastalıklar, yaklaşık her 2000 kişiden birinde ya da daha az sıklıkta görülen; çoğu ilerleyici, kronik, metabolik ve bazıları yaşamı tehdit edebilen hastalıklardır. Literatürde yaklaşık 8000 nadir hastalık tanımlanmış olup, bunların yaklaşık %80’inin genetik geçişli olduğu bilinmektedir. Hastaların yaklaşık yarısını ise çocuklar oluşturmaktadır.

Her bir hastalığın kendine özgü klinik özelliklere sahip olması tanı sürecini güçleştirebilmekte, bazı hastalarda tanıya ulaşma süreci 5–7 yılı bulabilmektedir. Hastalıklar nadir görülse de sonuçları hem çocuk, hem aile hem de toplum açısından önemli yükler doğurmaktadır. Bu nedenle erken fark edilmesi ve hastaların doğru şekilde yönlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.

Moderatörlüğünü Halk Sağlığı Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Asya Banu Babaoğlu’nun yaptığı panelde, birinci basamakta görev alacak hekimlerin nadir hastalıklara yaklaşımda dikkat etmesi gereken temel noktalar ele alındı.

Panel kapsamında;
    •    Tıbbi Genetik Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Aslı Subaşıoğlu “Birinci Basamak için Genetik Nedir? Pratikte Genetik İpuçları” başlıklı sunumunda, aile öyküsünün önemi, genetik hastalıkların ne zaman düşünülmesi gerektiği ve birinci basamakta genetik yaklaşıma ilişkin temel noktaları paylaştı.
    •    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Pınar Gençpınar ise “Birinci Basamakta Klinik Kırmızı Bayraklar: Çocuk Hastayı Kaçırmamak” başlıklı sunumunda, çocuk hastalarda genetik veya nadir hastalık düşündüren bulgulara ve erken yönlendirmenin önemine değindi.

Ayrıca Prof. Dr. Aslı Subaşıoğlu tarafından panele özel olarak hazırlanan ve öğrencilerin günlük klinik pratikte yararlanabilecekleri “Pratikte Genetik İpuçları” içerikli bilgilendirici broşür katılımcı öğrencilere dağıtıldı.

İnsan ve Toplum Sağlığı dersi kapsamında düzenlenen panele; İKÇÜ Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Kaan Sözmen, Üniversite Kalite Koordinatörü ve Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Funda Tengiz ile Fakülte Sekreteri Cem Katırcı da katılarak destek verdi.

Panelde, hangi branşta çalışılırsa çalışılsın özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinde nadir hastalıkları erken fark etmenin, doğru zamanda yönlendirmenin ve aileye rehberlik etmenin hekimlik pratiğinde önemli bir yer tuttuğu vurgulandı.

İlgili Resimler

Menüyü Kapat